Page 37 - 21908

ร่างรายงาน องค์กรอิสระกับการสร้างประชาธิปไตยที่ตรวจสอบได้: ศึกษากรณีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 2-21

เรียกได้ว่าอย่างน้อยที่สุดมีความอิสระในกรอบอ านาจหน้าที่ของตน ส่วนอิสระในเชิงองค์กร อิสระในเชิงการ

บริหารงานบุคคลมีหรือไม่จะต้องไปพิจารณาในรายละเอียดอีกครั้ง สรุปในภาพกว้าง ๆ เรื่องหลักของความเป็น
อิสระถือว่าเป็นหลักพื้นฐานหลักความเป็นกลางของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ โดยความหมายของ

หลักความเป็นกลางหมายความว่า หลักความเป็นกลางเป็นข้อเรียกร้องในเชิงกฎหมายว่าเจ้าหน้าที่ที่ใช้อ านาจ

รัฐ โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ที่ใช้อ านาจรัฐที่จะมีผลกระทบต่อสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคล กฎหมาย เรียกร้องว่า
เจ้าหน้าที่ของรัฐเหล่านี้อย่างน้อยต้องปราศจากความล าเอียง (impartial) หรือปราศจากการขัดกันในต าแหน่ง

หน้าที่ (incompatibility) หรือปราศจากการขัดกันแห่งผลประโยชน์ (conflict of interest) ทั้งนี้เพื่อให้การใช้
อ านาจในนามของรัฐผ่านเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เรียกว่าบุคคลธรรมดานั้นบรรลุความมุ่งหมายแห่งรัฐในเรื่องนั้น ๆ

เพราะการใช้อ านาจหน้าที่ในนามของรัฐที่ไปกระทบต่อสิทธิหน้าที่ของบุคคลแล้วไม่เป็นกลางนั้นอาจจะน ามาสู่
ผลกระทบต่อการใช้อ านาจรัฐนั้นได้ จึงเป็นข้อเรียกร้องของหลักความเป็นกลาง โดยเฉพาะองค์กรที่ท าหน้าที่

วินิจฉัยและไปกระทบต่อหน้าที่สิทธิของคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งองค์กรตุลาการ

หลักความเป็นกลางจึงเป็นหลักที่มีความละเอียดอ่อนในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิ
มนุษยชนแห่งชาติดังที่ได้กล่าวมาแล้วในช่วงที่ผ่านมา ความขัดแย้งของกลุ่มการเมืองที่เข้ามาใช้อ านาจรัฐใน

ขณะนั้น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมักจะถูกดึงเข้าไปเกี่ยวข้องกับการตรวจสอบการละเมิดสิทธิ
มนุษยชนของฝ่ายการเมืองต่าง ๆ จึงเป็นสาเหตุให้ถูกกล่าวหาว่าคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติไม่เป็น

กลาง เพราะฉะนั้นค าว่าไม่เป็นกลางในมิติพวกนี้ จึงไม่เป็นกลางในเหตุแห่งบุคคล แต่ว่าไม่เป็นกลางเพราะเรื่อง

เชิงการเมืองนี้ ประเด็นของการเมืองเป็นประเด็นที่อ่อนไหว (sensitive) ที่จะกล่าวอ้างว่าเป็นกลางหรือไม่เป็น
กลาง สรุปในเบื้องต้น ความไม่เป็นกลางและอิสระของการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน

แห่งชาติเป็นข้อเรียกร้องพื้นฐานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติข้อเรียกร้องอย่างที่ว่าอันที่จริงแล้ว

ข้อเรียกร้องตามหลักการปารีสทั้งในรัฐธรรมนูญและในพระราชบัญญัติได้ออกแบบเพื่อที่จะกันเรื่องที่ไม่อิสระ
และเป็นกลางไว้อยู่แล้ว โดยเฉพาะเรื่องอิสระในงบประมาณไม่ได้ก าหนดไว้ แต่ในทางปฏิบัติอาจจะยังปฏิบัติ

ไม่ได้ในรัฐธรรมนูญและในกฎหมายได้พยายามที่จะวางหลักเหล่านี้ไว้อยู่แล้ว ส่วนที่จะอิสระและผูกพันแค่ไหน
เพียงใด อยากจะย้ าในช่วงสุดท้ายว่า โดยที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเป็นองค์กรกลุ่ม เมื่อพิจารณา

หลักความเป็นอิสระและเป็นกลางแล้วอาจจะไม่ใช่ข้อห่วงกังวลเท่าที่ควร เพราะหลักในรัฐธรรมนูญและหลัก
ทางกฎหมายได้วางหลักเหล่านี้ไว้ แต่อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเป็นองค์กรกลุ่มซึ่งทุก

องค์กรล้วนมีความผูกพัน องค์กรทุกองค์กรมีหลักความผูกพันหมด องค์กรการเมืองก็ผูกพัน ตุลาการก็ผูกพันต่อ

กฎหมาย เพราะฉะนั้นถ้าจะถามว่าแล้วกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติผูกพันกับอะไร แน่นอนประการที่หนึ่ง
ผูกพันต่อกฎหมาย ประการที่สองกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจะต้องผูกพันต่อความรับผิดชอบร่วมกันใน

ฐานะองค์กรกลุ่มในการที่จะวางแนวทางในการด าเนินการต่าง ๆ เพื่อที่จะท าให้หลักความเป็นอิสระและเป็น
กลางนั้นบรรลุความมุ่งหมายการท าหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติซึ่งส่งผลกระทบไปทั่วโลก

เพราะเมื่อมีการรายงานของสถานการณ์สิทธิมนุษยชนก็จะส่งผลกระทบ ดังนั้น ถ้าไม่อิสระและไม่เป็นกลางจะ

ส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของการให้ความเห็นและข้อเสนอแนะต่าง ๆ ซึ่งจะท าให้การด าเนินการในการ