Page 33 - 21908

ร่างรายงาน องค์กรอิสระกับการสร้างประชาธิปไตยที่ตรวจสอบได้: ศึกษากรณีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 2-17

ทั้งนี้ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 4 ได้นิยามค าว่า “พนักงาน

เจ้าหน้าที่” หมายความว่า เลขาธิการ ข้าราชการ พนักงานราชการ และลูกจ้างของส านักงาน และเจ้าหน้าที่
ของรัฐ ซึ่งคณะกรรมการแต่งตั้งเพื่อปฏิบัติตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

นอกจากนี้ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญฯ ยังได้บัญญัติให้อ านาจ

คณะกรรมการฯ เพิ่มเติม ได้แก่
มาตรา 35 บัญญัติให้ในการตรวจสอบเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อเท็จจริงในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะ

กรรมการฯ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญฯ คณะกรรมการฯ มีอ านาจ ดังนี้
(1) ขอให้หน่วยงานของรัฐ ข้าราชการ พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วยงานดังกล่าว

หรือบุคคลใด มีหนังสือชี้แจงข้อเท็จจริงหรือให้ความเห็นในการปฏิบัติงาน หรือมาให้ถ้อยค า หรือส่งวัตถุ
เอกสาร หลักฐาน หรือพยานหลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอบการพิจารณาภายในระยะเวลาที่

คณะกรรมการฯ ก าหนด ในกรณีที่หน่วยงานหรือบุคคลใดไม่ด าเนินการตามที่คณะกรรมการฯ ร้องขอ คณะ

กรรมการฯ จะออกค าสั่งให้หน่วยงานหรือบุคคลนั้นด าเนินการดังกล่าวก็ได้
ทั้งนี้ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 59 ได้ก าหนดโทษไว้ส าหรับผู้ที่

ไม่ปฏิบัติตามค าสั่งของคณะกรรมการฯ ดังกล่าวด้วย

(2) เข้าไปในเคหสถานหรือสถานที่ใดๆ เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงหรือรวบรวม
พยานหลักฐานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ ในกรณีที่เคหสถานหรือสถานที่ที่จะเข้าไปนั้นมิได้อยู่ในความครอบครอง

ของหน่วยงานของรัฐและเจ้าของหรือผู้ครอบครองไม่ยินยอม ให้เข้าไปได้เมื่อมีหมายของศาล
(3) ออกระเบียบก าหนดหลักเกณฑ์การจ่ายค่าใช้จ่าย ค่าเบี้ยเลี้ยง และค่าเดินทาง

ของบุคคลซึ่งมาให้ความเห็นหรือถ้อยค า และการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่
มาตรา 37 บัญญัติให้ในกรณีที่การละเมิดสิทธิมนุษยชนเรื่องใดเป็นความผิดอาญา และ

ผู้เสียหายไม่อยู่ในฐานะที่จะร้องทุกข์หรือกล่าวโทษด้วยตนเองได้ ให้คณะกรรมการฯ หรือผู้ซึ่งคณะกรรมการฯ

มอบหมายมีอ านาจร้องทุกข์หรือกล่าวโทษได้โดยให้ถือว่าเป็นผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความ
อาญา

มาตรา 38 บัญญัติให้ในกรณีที่กรรมการผู้ใดพบเห็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนและจ าเป็นต้อง
ด าเนินการโดยเร่งด่วน ซึ่งหากปล่อยให้เนิ่นช้าไปจะเป็นภยันตรายต่อชีวิตหรือร่างกายของบุคคลซึ่งถูกละเมิด

สิทธิมนุษยชนหรือไม่มีทางเยียวยาได้ในภายหลัง กรรมการผู้นั้นอาจแจ้งให้หน่วยงานของรัฐให้ความช่วยเหลือ

เยียวยาผู้ได้รับความเสียหายจากการละเมิดสิทธิมนุษยชนตามหน้าที่และอ านาจของหน่วยงานนั้นได้ แล้วแจ้ง
ให้คณะกรรมการฯ ทราบ ในกรณีจ าเป็นอันไม่อาจหลีกเลี่ยงได้กรรมการผู้นั้นอาจสั่งให้พนักงานฝ่ายปกครอง

หรือต ารวจที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียงหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ให้ความช่วยเหลือตามที่เห็นสมควรได้