Page 81 - kpi20440

การประชุมวิชาการสถาบันพระปกเกล้า 81
ครั้งที่ 20 ประจำาปี 2561
ประชาธิปไตยไทย: ก้าวย่างเพื่อการพัฒนา

แห่งกฎหมายที่มีความเป็นธรรม สามารถอธิบายและให้เหตุผลได้ และจะใช้อ�านาจรัฐโดยปราศจากบทบัญญัติ

แห่งกฎหมายรองรับไม่ได้ ซึ่งการใช้อ�านาจรัฐต้องเป็นไปตามกฎหมายและโดยถูกต้องชอบธรรม แต่อย่างไรก็ดี
รัฐธรรมนูญมิได้บัญญัติว่าการปฏิบัติเช่นไรถึงจะเป็นไปตามหลักนิติธรรมและการที่องค์กรต่าง ๆ ปฏิบัติหรือ

ไม่ปฏิบัติตาม หรือโดยขัดหรือแย้งกับหลักนิติธรรม จึงจะต้องมาตีความว่าการปฏิบัติเช่นไรถึงจะเป็นไปตาม
หลักนิติธรรม 28

ภายหลังจากที่ได้มีการบัญญัติหลักนิติธรรมไว้ในรัฐธรรมนูญแล้ว ได้มีค�าวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่

15-18/2556 เรื่อง ค�าร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา68 คดีนี้ เป็นคดีแรกที่
ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยเกี่ยวกับ“หลักนิติธรรม” โดยมีความเป็นมาและข้อเท็จจริงโดยสรุปได้ว่า 29

ผู้ร้องที่ 1-4 ยื่นค�าร้องรวมสี่ค�าร้อง ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยว่า ประธานรัฐสภา

ผู้ถูกร้องที่ 1 รองประธานรัฐสภา ผู้ถูกร้องที่ 2 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา ผู้ถูกร้องที่ 3 ถึงที่
312 ได้กระท�าการตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 68 โดยผู้ถูกร้องที่ 3 ถึงที่ 312 ได้ร่วมกันเข้าชื่อเสนอญัตติขอแก้ไข
เพิ่มเติมร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช .... (แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา

111 มาตรา112 มาตรา 115 มาตรา 116 วรรคสอง มาตรา 117 มาตรา 118 มาตรา 120 และมาตรา241

วรรคหนึ่ง และยกเลิกมาตรา 113 และมาตรา 114) ต่อผู้ถูกร้องที่ 1 อันมีผลเป็นการเปลี่ยนแปลงการปกครอง
ในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ได้มาซึ่งอ�านาจในการ
ปกครองประเทศโดยวิธีการที่มิชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ตั้งแต่การเสนอร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมต่อที่ประชุม

รัฐสภาซึ่งเป็นคนละฉบับกับที่ยื่นต่อส�านักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรและการพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแก้ไข

เพิ่มเติมในวาระที่หนึ่งขั้นรับหลักการ ซึ่งผู้ถูกร้องที่ 1 ในฐานะประธานที่ประชุมรัฐสภาใช้อ�านาจหน้าที่โดยมิชอบ
มีการสั่งการให้ก�าหนดระยะเวลาในการยื่นค�าแปรญัตติภายใน 15 วันนับจากวันที่รัฐสภารับหลักการ อีกทั้ง
ผู้ถูกร้องที่ 2 ซึ่งท�าหน้าที่ประธานที่ประชุมตัดสิทธิการอภิปรายของสมาชิกรัฐสภา และในกระบวนการพิจารณา

รายมาตรายังมีสมาชิกรัฐสภาใช้บัตรแสดงตนและลงคะแนนแทนผู้อื่นนอกจากนั้น ยังเห็นว่า ในส่วนของเนื้อหา

ของร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..)พุทธศักราช .... (แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 111
มาตรา 112 และมาตรา 115 มาตรา 116 วรรคสองมาตรา 117 มาตรา 118 มาตรา 120 และมาตรา 241
วรรคหนึ่ง และยกเลิกมาตรา 113 และมาตรา 114) นั้น มีเนื้อความที่เป็นสาระส�าคัญขัดแย้งต่อหลักการ

พื้นฐานและเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 อันมีผลเป็นการเปลี่ยนแปลง

การปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ได้มาซึ่ง
อ�านาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการที่มิชอบด้วยรัฐธรรมนูญตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 68 วรรคหนึ่ง

28 วิสิฐ ญาณภิรัต. บริบทหลักนิติธรรมในต่างประเทศ. กรุงเทพฯ : สานักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม, 2557 หน้า 95 http://
www.nrlcthailand.org/nrlc2013/download/20150212_inter.pdf เช้าถึงเมื่อ 3 คุลาคม 2558.
29 ศาลรัฐธรรมนูญ, สรุปย่อค�าวินิจฉัย ปี 2556, http://www.constitutionalcourt.or.th/index.php?option=com_
docman&task=cat_view&gid=544&Itemid= 211&lang=th. เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2558.