Page 52 - 21908
P. 52
ร่างรายงาน องค์กรอิสระกับการสร้างประชาธิปไตยที่ตรวจสอบได้: ศึกษากรณีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 2-36
แห่งชาติ (กสม.) นั้น ยังไม่มีบทบาทในเรื่องสิทธิมนุษยชนในประเทศมากนัก บทบาทส่วนใหญ่เป็นข้อเรียกร้อง
ส านึกของคนในสังคม ซึ่งเป็นงานที่มีความยากล าบาก ล าพังหน่วยงาน กสม. เองจึงผลักดันให้เห็นผลงานได้
ยาก ไม่มีพลังทางสังคมในตัวเองมากพอที่จะไปต้านทานสังคมที่เน้นผลประโยชน์ของทุนและสถานะทางสังคม
ของบุคคล จึงต้องอาศัยการสนับสนุนจากฝ่ายต่าง ๆ โดยเฉพาะกลไกจากภาครัฐค่อนข้างมากเพื่อให้เกิดการ
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของคนในสังคม
บุญสงค์ ทองอินทร์ (2562) ได้เสนอบทวิเคราะห์รัฐธรรมนูญ เรื่อง “รัฐธรรมนูญ : หมวด 12 องค์กร
อิสระ (ตอนที่ 6 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ) สรุปได้ว่า ด้านบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิ
มนุษยชนนั้นได้ก าหนดถึงหน้าที่และอ านาจของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติไว้อย่างชัดเจนขึ้น ซึ่งเดิม
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีอ านาจหน้าที่ในการตรวจสอบและรายงานการกระท าหรือการละเลย
การกระท าอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรืออันไม่เป็นตามพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนของ
ไทย และเสนอมาตรการการแก้ไขที่เหมาะสมต่อบุคคลหรือหน่วยงานที่กระท าหรือละเลยการกระท าดังกล่าว
เสนอแนะ นโยบายและเสนอการปรับปรุงกฎหมาย ส่งเสริมการศึกษาการวิจัย และการเผยแพร่ความรู้ด้านสิทธิ
มนุษยชน และการประสานงานระหว่างหน่วยราชการ องค์การเอกชน และองค์การอื่นในด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่ง
ต่อมาในรัฐธรรมนูญ ฉบับปี 2550 ได้มีการเพิ่มอ านาจหน้าที่ในการเสนอเรื่องหรือฟ้องคดีต่อศาล ซึ่ง
รัฐธรรมนูญ ฉบับปี 2560 ก าหนดให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีหน้าที่และอ านาจแตกต่างจาก
รัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ โดยไม่ได้ก าหนดอ านาจคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในการเสนอเรื่องหรือฟ้อง
คดีต่อศาล และไม่ก าหนดให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเป็นเพียงองค์กรตรวจสอบสิทธิในประเทศ
เท่านั้น แต่ก าหนดให้มีบทบาทส าคัญในการรักษาผลประโยชน์ของประเทศโดยเพิ่มหน้าที่และอ านาจในการ
ชี้แจงและแถลงข้อเท็จจริงที่ถูกต้องให้ต่างประเทศทราบในกรณีที่มีการรายงานสถานการณ์เกี่ยวกับสิทธิ
มนุษยชนในประเทศไทยที่บิดเบือน ไม่ถูกต้อง หรือไม่เป็นธรรม ทั้งนี้ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เกิดผลในการ
ปกป้องสิทธิมนุษยชนได้อย่างแท้จริง และการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ที่ต้อง
ค านึงถึงความผาสุกของประชาชนชาวไทยและผลประโยชน์ส่วนรวมของชาติเป็นส าคัญ ซึ่งโดยสรุปแล้ว
รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน ได้ก าหนดให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเป็นหนึ่งใน “องค์กรอิสระ” โดยได้
เปลี่ยนแปลงกระบวนการได้มาซึ่งกรรมการ รวมทั้งมีการเพิ่มบทบาทและลดบทบาทบางประการของ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนเพื่อให้การท าหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนมีความเป็นสากลและมี
ประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
