Page 640 - kpi17073
P. 640
การประชุมวิชาการ
สถาบันพระปกเกล้า ครั้งที่ 16 639
นอกจากนี้ ภายใต้โครงสร้างรายได้ที่มีอยู่ปัจจุบันของ อปท. ที่รับมอบอำนาจและจัดสรรให้
ดูแลจัดการนั้น ยังมีข้อที่พึงพิจารณาได้ในประเด็นต่อไปนี้คือ
1) ความทับซ้อนของโครงสร้างรายได้ระหว่าง อปท. ด้วยกันเองยังมีอยู่มาก ตัวอย่างเช่น
รายได้จากภาษีมูลค่าเพิ่มที่ทุกประเภทของอปท. มีส่วนร่วมในการรับจัดสรรจากรัฐบาล
เหมือนๆ กันทุกประเภท หรือ รายได้จากค่าภาคหลวงแร่ และปิโตรเลียมผลคือทำให้
เกิดการแย่งชิงรายได้ประเภทดังกล่าวด้วยกันเองระหว่าง อปท. ซึ่งเป็นปัญหาของการ
จัดสรรรายได้ให้กับแต่ละประเภท อปท. ในแต่ละปีงบประมาณ ปัญหานี้จะแก้ไขได้
หากมีการกำหนดความเป็นเจ้าของอย่างแท้จริงของแหล่งรายได้ระหว่าง อปท. กันใหม่
ไม่ให้มีความซ้ำซ้อนกันอย่างปัจจุบัน
2) โครงสร้างรายได้ที่มีการใช้อยู่ไม่ได้คำนึงถึงความแตกต่างของโครงสร้างเศรษฐกิจและ
สังคม โดยเฉพาะความเป็นเมืองและชนบทของ อปท. โดยเฉพาะกรณีระหว่างเทศบาล
และองค์การบริหารส่วนตำบล ที่มีสภาพเศรษฐกิจสังคม โครงสร้างกายภาพทาง
ภูมิศาสตร์และความต้องการบริการสาธารณะที่แตกต่างกัน แต่โครงสร้างรายได้
ที่เหมือนกัน ดังนั้นความคาดหวังการเป็นแหล่งรายได้ที่ดีที่สะท้อนความต้องการและ
ความแตกต่างของบริการสาธารณะของประชาชนในแต่ละพื้นที่ท้องถิ่นไม่อาจทำได้
รวมทั้งทำให้โครงสร้างรายได้ที่จะสร้างรายได้ให้เพียงพอกับต้นทุนการใช้จ่ายจึงเป็น
เรื่องยากลำบาก
3) ข้อน่าสังเกตที่สำคัญของวิธีการจัดสรรรายได้ที่เป็นอยู่นั้น แม้จะมีความพยายามในการ
สร้างความเท่าเทียมระหว่าง อปท. ด้วยกัน แต่วิธีการจัดสรรถูกจำกัดด้วยข้อมูลและ
ตัวแปรที่สามารถนำมาใช้ในการจัดสรรที่สะท้อนความแตกต่างของภาระการใช้จ่ายและ
หน้าที่ที่แตกต่างกันระหว่าง อปท. จึงทำให้ช่องว่างความแตกต่างทางการคลังของ
รายรับและรายจ่ายระหว่าง อปท. มีเพิ่มมากยิ่งขึ้น เพราะต้นทุนการใช้จ่ายในแต่ละ
ภารกิจกับขนาดรายรับที่ได้รับการจัดสรรไม่ได้มีความเชื่อมโยงซึ่งกันและกัน อปท. ที่มี
ขนาดรายรับน้อยแต่มีภารกิจที่มีต้นทุนในการจัดการสูงจะไม่มีโอกาสได้รับการจัดสรร
รายได้เพิ่มมากขึ้นเพียงพอกับภาระค่าใช้จ่ายภายใต้สูตรวิธีการจัดสรรปัจจุบัน
ปัญหาที่กล่าวมาจึงทำให้ต้องมีการทบทวนการกำหนดรายรับที่เหมาะสมกับแต่ละประเภท
อปท. สร้างความเป็นเจ้าของของแหล่งรายได้ และยังต้องพิจารณาถึงสูตรวิธีการจัดสรรรายได้ของ
รัฐบาลทั้งที่อยู่ในรูปของภาษีจัดสรร และเงินอุดหนุนให้มีความสอดคล้องกับภาระค่าใช้จ่ายหรือ
ขนาดภารกิจที่ได้ถ่ายโอนให้แก่แต่ละ อปท. ประกอบด้วย ทั้งนี้การปรับปรุงทั้งสองประการ
ต้องเร่งดำเนินการเพื่อไม่ให้ความแตกต่างทางการคลังระหว่าง อปท. ขยายตัวมากกว่าที่เป็น และ
จะแก้ไขได้ยากลำบากมากขึ้นหากไม่มีการดำเนินการใดๆ
ที่สำคัญในการพิจารณาการแบ่งความเป็นเจ้าของประเภทรายได้ที่มอบหมายให้แก่ อปท.
แต่ละประเภทนั้น ยังต้องคำนึงเป้าหมายการรองรับการทำหน้าที่แทนรัฐบาล ซึ่งอาจมีความ การประชุมกลุ่มย่อยที่ 6
แตกต่างกันตามนโยบายของรัฐบาลที่ให้แก่แต่ละประเภทของ อปท. อาทิ ระหว่างเทศบาล