Page 18 - 21908
P. 18
ร่างรายงาน องค์กรอิสระกับการสร้างประชาธิปไตยที่ตรวจสอบได้: ศึกษากรณีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 2-2
(1) บทบาทในการส่งเสริมสิทธิมนุษยชน (Promotional Function) โดยการจัดท าหลักสูตร
การศึกษา เผยแพร่และรณรงค์เรื่องสิทธิมนุษยชน ผ่านกิจกรรมตามกลุ่มเป้าหมายต่างๆ รวมทั้งผ่านช่องทาง
สื่อสารมวลชนและการจัดท ารายงานประจ าปี
(2) บทบาทในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน (Protecting Function) ซึ่งรวมถึงการท าหน้าที่กึ่ง
ตุลาการ (Quasi-Judicial Function) ได้แก่ การหยิบยกกรณีการละเมิดสิทธิมนุษยชนขึ้นพิจารณาได้เองและ
การรับเรื่องร้องเรียนจากบุคคลเพื่อท าการตรวจสอบและวินิจฉัย และเสนอมาตรการแก้ไขปัญหาไปยังบุคคล
หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
(3) บทบาทในการให้ค าปรึกษา (Advisory Function) อาทิ การให้ข้อเสนอแนะเพื่อปรับปรุง
หรือแก้ไขกฎหมายเพื่อให้เกิดความมั่นใจว่ากฎหมายดังกล่าวจะไม่ขัดหรือส่งผลกระทบต่อหลักสิทธิมนุษยชน
การให้ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับสถานการณ์สิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นในประเทศและแนวทางการด าเนินงานที่เหมาะสม
ตลอดจนการเสนอให้รัฐบาลเข้าเป็นภาคีสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน รวมทั้งให้ค าแนะน า
เกี่ยวกับการปฏิบัติตามพันธกรณีในสนธิสัญญาดังกล่าว
(4) บทบาทในการเฝ้าระวังสถานการณ์ (Monitoring Function) เช่น การติดตามและเฝ้า
ระวังสถานการณ์สิทธิมนุษยชนภายในประเทศ และการติดตามการด าเนินงานของหน่วยงานภายในประเทศใน
การปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน เพื่อจัดท ารายงานประจ าปีหรือรายงาน
สถานการณ์เฉพาะด้าน และรายงานการปฏิบัติตามสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ไทยเป็น
ภาคีเพื่อเผยแพร่ให้สาธารณชนได้รับทราบ และ
(5) บทบาทในการด าเนินความสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้เสีย และองค์กรอื่นๆ ทั้งในและ
ต่างประเทศ (Relationship with Stakeholders and Other Bodies) โดยจะต้องท างานร่วมกับรัฐสภา
กลไกที่เกี่ยวข้องทั้งจากภาครัฐและองค์กรเอกชน ภาคประชาสังคม ตลอดจนองค์การระหว่างประเทศ โดยการ
ด าเนินงานจะต้องเน้นความเป็นกลางพร้อมกับน าเสนอจุดยืนที่อยู่บนพื้นฐานของสิทธิมนุษยชนอย่างเคร่งครัด
2.1.1 ความเป็นมาของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ชุดแรก (13 กรกฎาคม 2544 - 24
มิถุนายน 2552)
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.
2540 เกิดขึ้นจากแรงผลักดันและการเรียกร้องต้องการของประชาชน ที่มุ่งหวังให้มีกลไกอิสระ เพื่อท าหน้าที่
ส่งเสริม คุ้มครอง และพิทักษ์สิทธิเสรีภาพของประชาชนให้มีผลปรากฏเป็นจริง ตามที่มีการบัญญัติรับรองสิทธิ
เสรีภาพอย่างกว้างขวางไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ โดยที่กระบวนการร่างกฎหมายเพื่อจัดตั้งคณะกรรมการสิทธิ
มนุษยชนแห่งชาติ ภายหลังประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาญาจักรไทย พุทธศักราช 2540 นับเป็นแบบอย่าง
ที่ดีของการร่างกฎหมายที่มีผลเกี่ยวข้องกับประชาชน โดยคณะรัฐมนตรีก าหนดให้มีการประชาพิจารณ์ทั่ว
