Page 27 - 21908
P. 27
ร่างรายงาน องค์กรอิสระกับการสร้างประชาธิปไตยที่ตรวจสอบได้: ศึกษากรณีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 2-11
(2) วาระการด ารงต าแหน่ง รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ก าหนดวาระการด ารงต าแหน่งของ
กรรมการหรือผู้ด ารงต าแหน่งขององค์กรอิสระมีวาระการด ารงต าแหน่งเท่ากันทั้งหมด โดยก าหนดให้กรรมการ
ขององค์กรอิสระที่เคยมีวาระด ารงต าแหน่งแตกต่างกัน ได้แก่ กรรมการการเลือกตั้ง วาระ 7 ปี ผู้ตรวจการ
แผ่นดินวาระ 6 ปี กรรมการตรวจเงินแผ่นดิน วาระ 6 ปี กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ วาระ 6 ปี และ
กรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติวาระ 9 ปี คือกรรมการองค์กรอิสระทุกองค์กรมีวาระ 7 ปี
นับแต่วันที่ได้รับการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง
(3) องค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหาผู้ด ารงต าแหน่งในองค์กรอิสระ รัฐธรรมนูญ พ.ศ.
2560 มาตรา 217 ก าหนดให้องค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหาผู้ด ารงต าแหน่งในองค์กรอิสระทุกองค์กร
ยกเว้น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประกอบด้วยบุคคล 9 คน คือ 1. ประธานศาลฎีกา เป็นประธาน
กรรมการ 2. ประธานสภาผู้แทนราษฎร 3. ผู้น าฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร 4. ประธานศาลปกครองสูงสุด
5. บุคคลที่แต่งตั้งโดยศาลรัฐธรรมนูญจ านวน 1 คน 6. บุคคลที่แต่งตั้งโดยศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระที่
มิใช่องค์กรอิสระที่มีการสรรหา องค์กรละ 1 คน ส าหรับกรณีการสรรหาผู้ด ารงต าแหน่งกรรมการใน
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติให้มีองค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหาแตกต่างออกไป ซึ่งเดิมใน
รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 ได้ก าหนดให้คณะกรรมการสรรหาคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประกอบด้วย
บุคคล 7 คนเป็นหลัก ยกเว้นกรณีคณะกรรมการสรรหาผู้ด ารงต าแหน่งกรรมการในคณะกรรมการป้องกันและ
ปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ให้ลดลงเหลือ 5 คน กล่าวคือคณะกรรมการสรรหากรรมการการเลือกตั้ง
ผู้ตรวจการแผ่นดิน กรรมการตรวจเงินแผ่นดิน. และกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประกอบด้วยบุคคล 7 คน
คือ 1. ประธานศาลฎีกา 2. ประธานศาลรัฐธรรมนูญ 3. ประธานศาลปกครองสูงสุด 4. ประธานสภา
ผู้แทนราษฎร 5. ผู้น าฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร 6. บุคคลซึ่งที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาคัดเลือก จ านวน 1 คน
และ 7. บุคคลซึ่งที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดคัดเลือก จ านวน 1 คน ส่วนคณะกรรมการสรรหา
กรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ประกอบด้วยกรรมการจ านวน 5 คน โดยตัดบุคคลซึ่งที่
ประชุมใหญ่ศาลฎีกาและบุคคลซึ่งที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดคัดเลือกออกไป ทั้งนี้ มีข้อสังเกต
คือองค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหาเดิม เป็นบุคคลในวงการศาลหรือบุคคลที่วงการศาลคัดเลือกเป็นส่วน
ใหญ่ แต่ตามองค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหาตามรัฐธรรมนูญใหม่พยายามสร้างความสมดุลใหม่โดยให้
ตัวแทนจากองค์กรอิสระที่มิได้มีการสรรหาเข้ามาร่วมเป็นกรรมการด้วย
(4) หลักการท างาน การปฏิบัติงานขององค์กรอิสระที่ผ่านมาเป็นลักษณะต่างฝ่ายต่างท า ไม่
ค านึงถึงการร่วมมือหรือช่วยเหลือกัน แต่ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาตรา 221 บัญญัติไว้อย่างชัดเจนว่าให้องค์กร
อิสระแต่ละองค์กรต้องร่วมมือและช่วยเหลือกันในการท างานและถ้าองค์กรอิสระใดเห็นว่ามีผู้กระท าการอันไม่
ชอบด้วยกฎหมาย แต่อยู่ในหน้าที่และอ านาจขององค์กรอิสระอื่น ให้แจ้งองค์กรอิสระนั้นทราบเพื่อด าเนินการ
ตามหน้าที่และอ านาจต่อไป เพื่อให้บรรลุเป้าหมายในการปฏิบัติหน้าที่ของแต่ละองค์กรตามกรอบการ
ปฏิบัติงานใหม่
