Page 111 - kpi19842
P. 111
“กระบวนการเป็นผู้น าแบบทางการและการมีส่วนร่วมทางการเมืองท้องถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ชาวไทยภูเขา กรณีศึกษากลุ่มชาติพันธุ์
ชาวไทยภูเขา อ าเภอคลองลาน จังหวัดก าแพงเพชร” โดย โอกามา จ่าแกะ ผศ.ณัฏฐวุฒิ ทรัพย์อุปถัมภ์ ชลกานดาร์ นาคทิม
“ส่วนมากการบริหารของแต่ละแซ่ จะมีกฎระเบียบคล้ายกัน โดยจะใช้วิธีการ
ไกล่เกลี่ยถ้าคนในแซ่ หรือคนระหว่างแซ่มีปัญหากัน จะเอาผู้ใหญ่ที่น่านับถือทั้ง 2 ฝ่าย
ไปคุยกันและตกลงกันที่บ้านคนที่เป็นคณะกรรมการหมู่บ้าน ถ้ามีเรื่องอะไรกันส่วนมาก
จะไปจบกันที่ตรงนี้ ถ้าปัญหานั้นมันใหญ่เคลียกันไม่ลงตัว ถึงจะต้องไปหาผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน
และไปหาผู้ใหญ่บ้านตามขั้นตอน แต่ถ้าเรื่องมาถึงผู้ใหญ่บ้านจะกลายเป็นเรื่องใหญ่และ
จะต้องมีกรรมการหมู่บ้านทั้ง 7 แซ่ มาร่วมตัดสินด้วย และจะต้องมีการวางเงินโต๊ะ
ก่อนการพูดคุยเพราะมันเป็นกฎระเบียบของกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่ได้ตกลงกัน เพราะเหตุนี้
แต่ละแซ่จึงใช้วิธีการปรึกษากันภายในแซ่กันก่อนทุกครั้ง”
(สัมภาษณ์ (เผ่าม้ง), ผู้ให้ข้อมูล รหัส 16 เพศชาย ท้องที่)
การเป็นผู้น าชนเผ่า ต้องท าทุกอย่าง รับใช้ชาวบ้าน ชาวบ้านเดือดร้อนต้อง
ช่วยเหลือเขา เช่น ชาวบ้านป่า เขาไม่มีรถไปหาหมอเราก็ต้องรับส่งเขา เวลาเขา
ทะเลาะกันขัดกัน เราก็ต้องไปไกล่เกลี่ย ไปตัดสินให้เขาด้วย
(สัมภาษณ์ (เผ่าละหู่), ผู้ให้ข้อมูล รหัส 11 เพศชาย ผู้น าชนเผ่า)
ปัจจุบันชนชาติพันธุ์ในแต่ละชนเผ่าต่างให้ความส าคัญในเรื่องผู้น าแบบเป็นทางการมาก สังเกต
ได้จากการลงสมัครคัดเลือกเป็นตัวแทนในพื้นที่หรือการที่จะต้องส่งตัวแทนของกลุ่มตนเองลงสมัครใน
ต าแหน่งผู้ใหญ่บ้านหรือสมาชิกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แต่ทว่าการลงสมัครในต าแหน่งผู้น าแบบ
ทางการนั้นไม่ได้เป็นเรื่องง่ายส าหรับชาวชนเผ่า เพราะการจะชนะการเลือกตั้งนั้นขึ้นอยู่กับคะแนนเสียง
ด้วย ดังนั้นการส่งตัวแทนเพื่อสมัครรับเลือกตั้งก็จะต้องมีการปรึกษาหารือกันในชนเผ่าเบื้องต้นเสียก่อน
ลักษณะวิธีการเช่นนี้ ถือได้ว่าเป็นวิธีการที่สะท้อนการปกครองในลักษณะชนเผ่าเป็นอย่างดี ทั้งนี้จะต้อง
ผ่านการพิจารณาในกลุ่มของตนเองก่อนและยอมรับด้วยกันว่าจะส่งใครลงสมัคร
“ตอนนั้น หมู่ 9 เผ่าเมี่ยนของเรา จะส่งคนลงแข่งกับคนไทย เราก็เรียกประชุม
คนเมี่ยนทั้งหมด ระบบของเรา เราโหวตคะแนน เราก็จะถามกันว่าใครอยากจะลงแข่ง
ผู้ใหญ่บ้านบ้าง เราถามในที่ประชุม ก็เลือกมาได้ 2 คน จากนั้นเราก็ลงคะแนนลับกัน
โดยตัดกระดาษให้ลงคะแนนกันตอนนั้น ว่าใครจะเป็นตัวแทนของเผ่าเรา อาจารย์ที่
ผอ.โรงเรียน ที่เป็นคนเมี่ยน ก็ช่วยกันตัดกระดาษ และให้พี่น้องเมี่ยนใส่คะแนนเลือก
ตัวแทนผู้ใหญ่บ้านกัน แต่เราจะท าสัญญากันก่อนนะ ว่าคุณจะต้องยอมรับในสิ่งที่เกิดขึ้น
ถ้าคนไหนได้คะแนนเยอะต้องลงไปชิงกับคนไทย เราก็ได้ตัวแทนกันมาและไปแข่งกับ
คนไทยและก็ชนะ ได้เป็นผู้ใหญ่บ้าน โดยที่ไม่เสียเงินสักบาทเดียว”
(สัมภาษณ์ (เผ่าเมี่ยน), ผู้ให้ข้อมูล รหัส 09 เพศหญิง ท้องถิ่น)
110
