Page 77 - kpi19842

“กระบวนการเป็นผู้น าแบบทางการและการมีส่วนร่วมทางการเมืองท้องถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ชาวไทยภูเขา กรณีศึกษากลุ่มชาติพันธุ์
ชาวไทยภูเขา อ าเภอคลองลาน จังหวัดก าแพงเพชร” โดย โอกามา จ่าแกะ ผศ.ณัฏฐวุฒิ ทรัพย์อุปถัมภ์ ชลกานดาร์ นาคทิม

หนังสือต านานพระพุทธสิหิงค์ ที่กล่าวถึงเจ้าเมืองก าแพงเพชรได้อัญเชิญพระพุทธสิหิงค์จากกรุงศรีอยุธยา
มาประดิษฐานที่เมืองก าแพงเพชร

2.3) สมัยอยุธยา (พุทธศตวรรษที่ 19-24) ก าแพงเพชรตกอยู่ใต้อ านาจเป็นหัวเมืองของ
กรุงศรีอยุธยาในสมัยสมเด็กพระบรมไตรโลกนาถ ในฐานะเมืองพระยามหานคร ท าหน้าที่เป็นเมืองหน้าด่าน

ป้องกันข้าศึกจากทางเหนือคือล้านนา และทางตะวันตกคือพม่า เมื่อทัพหลวงจากกรุงศรีอยุธยายกไปตีพม่า

หรือล้านนา จะเลือกตั้งทัพที่เมืองก าแพงเพชร ในขณะที่พม่าก็เลือกเมืองก าแพงเพชรเป็นฐานก าลังและ
เตรียมเสบียง ก าแพงเพชรจึงเป็นเมืองยุทธศาสตร์ที่อยู่ท่ามกลางสงครามยาวนาน

ในจารึกรอบฐานพระอิศวรส าริดกล่าวไว้ว่า เจ้าพระยาศรีธรรมาโศกราชได้ประดิษฐาน
พระอิศวรในเมืองก าแพงเพชร เมื่อพ.ศ.2053 ตรงกับสมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 แห่งกรุงศรีอยุธยา

ข้อความจารึกถึงการท านุบ ารุงศาสนา ศิลปกรรม บูรณะถนน และระบบชลประทาน ควบคู่กันตลอด
แต่ภายหลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 พ.ศ.2310 เมืองก าแพงเพชรจึงลดบทบาทลง

2.4) สมัยกรุงธนบุรี (พุทธศตวรรษที่ 24) หลังจากเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 พ.ศ.2310
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ซึ่งมีพระยศเป็นพระยาตาก แต่งตั้งให้พระยาวชิรปราการเป็นเจ้าเมือง

ก าแพงเพชร หลังจากสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกอบกู้เอกราชคืนมาได้ แต่สงครามกับพม่ายังไม่สงบ
เมืองก าแพงเพชรยังเป็นสมรภูมิการรบระหว่างกองทัพพม่ากับกองทัพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ท าให้เมืองก าแพงเพชรมีสภาพทรุดโทรมอย่างมากในปี 2313 สมเด็จพระ-เจ้าตากสินมหาราชโปรดเกล้าฯ

ให้พระยาสุรบดินทร์ ข้าหลวงเดิม เป็นพระยาก าแพงเพชร ครองเมืองก าแพงเพชร และในสมัยกรุงธนบุรี
เมืองก าแพงเพชรยังคงฐานะเป็นหัวเมืองชั้นโทโดยตลอด

2.5) สมัยรัตนโกสินทร์ (พุทธศตวรรษที่ 24 เป็นต้นมา) เมืองก าแพงเพชรได้ลดบทบาท
การเป็นเมืองหน้าด่านลง เพราะบ้านเมืองสงบ ผู้คนเริ่มกลับมาตั้งถิ่นฐานทั่วเมืองก าแพงเพชร ในสมัย

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ทรงกวาดต้อนชาวลาวจากเวียงจันทน์และหลวงพระบาง
ให้มาตั้งถิ่นฐานบริเวณคลองสวนหมาก ต าบลนครชุม ต่อมาในสมัยรัชสมัยพระบาท สมเด็จพระจุลจอม-

เกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้จัดการปกครองเป็นแบบเทศาภิบาล ก าแพงเพชรจึงขึ้นกับมณฑลนครสวรรค์

พ.ศ.2438 รวมกับเมืองอื่นๆ ได้แก่ ชัยนาท สรรคบุรี มโนรมย์ อุทัยธานี พยุหคีรี ตาก และนครสวรรค์
ต่อมา พ.ศ.2459 มีการเปลี่ยนค าว่าเมืองเป็นจังหวัด จึงเป็นจังหวัดก าแพงเพชร แต่ยังขึ้นกับมณฑล

นครสวรรค์ กระทั่ง พ.ศ.2476 ได้จัดการปกครองส่วนภูมิภาคเสียใหม่ โดยแบ่งเป็นจังหวัดและอ าเภอ
ก าแพงเพชรจึงเป็นจังหวัดหนึ่งมาจนปัจจุบัน โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดคนแรก คือ หลวงประสิทธิบุรีรักษ์

76